15 april 2010

Nieuwsbrief Uptodate: De week van het Testament (EXTRA EDITIE)

DE WEEK VAN HET TESTAMENT: 19 TOT EN MET 24 APRIL 2010
Voor de vierde keer wordt in Nederland De Week van het Testament georganiseerd. Geheel gericht op dit thema brengt Blömer een speciale editie uit van de nieuwsbrief Uptodate.
De Week van het testament is een initiatief van meer dan 50 Goede Doelen die samen werken in de Campagne Nalaten. In De Week van het Testament kunt u met korting een testament laten opmaken. De Week van het Testament kent een paar eenvoudige spelregels. Surf naar www.nalaten.nl voor de spelregels en meer informatie.

CHECK UW TESTAMENTEN ELKE VIJF JAAR
Wij raden u aan om minstens eens in de vijf jaar uw testament opnieuw onder de loep te laten nemen. Maar zeg nu zelf: bij leven heeft het bijhouden van een testament weinig prioriteit voor de meeste vermogende particulieren. Hebt ú duidelijk inzicht in de (financiële) gevolgen van uw overlijden? Ouderwetse testamenten zadelen namelijk uw nabestaanden onnodig vaak op met hoge erfbelasting. Een verouderd testament blijkt regelmatig slechts voor één partij voordelig te zijn en dat is de Belastingdienst.

Waarom een (actueel) testament?
Op 1 januari 2010 is de nieuwe Wet schenk- en erfbelasting in werking getreden. Naast andere schenk- en erfbelasting tarieven, heeft de nieuwe wetgeving ook gevolgen voor bijvoorbeeld bedrijfsopvolging bij overlijden. Deze wetswijzigingen, maar ook financiële veranderingen of veranderingen in uw privé situatie, kunnen aanleiding zijn om uw bestaande testamenten nog eens te herzien.

De tarieven voor het schenkingsrecht en successierecht per 1 januari 2010

Deel van de belaste verkrijging	Tariefgroep 1 (partners, ouders aan kinderen én kleinkinderen met tariefsopslag van 80%)	Tariefgroep 2 (vererving aan overige verkrijgers)
	Kinderen              Kleinkinderen
€ 0 - € 118.000	10%                      18%	30%
vanaf € 118.000	20%                      36%	40%

Heeft u een flexibel testament?
Bij een standaard langstlevende testament vererft de totale nalatenschap automatisch aan de langstlevende echtgenoot. Soms is het echter gewenst, dat bepaalde vermogensbestanddelen direct aan de kinderen worden toegedeeld. Het kan bijvoorbeeld voordelig zijn om waardestijgende goederen direct aan de kinderen toe te delen, zodat zij bij overlijden van de langstlevende echtgenoot geen erfbelasting meer verschuldigd zijn over de in waarde gestegen vermogensbestanddelen.
Een flexibel testament biedt deze mogelijkheid, doordat de langstlevende echtgenoot een beroep kan doen op zogenaamde keuzelegaten. Daardoor kan gekozen worden voor de meest voordelige variant voor de erfbelasting. Een standaard langstlevende testament biedt deze flexibiliteit niet.

Vererving van vermogen aan kleinkinderen: tarieven hoger, vrijstellingen ook!
De tarieven voor de schenk- en erfbelasting zijn per 1 januari 2010 voor kleinkinderen over het algemeen hoger geworden dan de oude tarieven van vóór 1 januari 2010. De nieuwe wetgeving heeft wel als voordeel dat de vrijstelling voor de erfbelasting voor kleinkinderen aanzienlijk is verhoogd. Sinds 1 januari 2010 is er een algemene erfbelasting vrijstelling voor kleinkinderen opgenomen van € 19.000 per kleinkind. Maak gebruik van deze vrijstelling door vermogen aan kleinkinderen via een testament na te laten.

Vererving van vermogen aan derden en neven/nichten sinds 2010 voordeliger
De groep derden en neven/nichten was -afhankelijk van de hoogte van de verkrijging- vóór 1 januari 2010 minimaal 41% en maximaal 68% successie- en schenkingsrecht verschuldigd. Deze groep valt sinds 1 januari 2010 in tariefgroep 2 en betaalt maximaal 40%. Een flinke verlaging ten opzichte van de bestaande 68%. Vermogen nalaten aan derden en neven/ nichten is daardoor sinds 1 januari 2010 een stuk voordeliger geworden.

Testament essentieel in geval van stiefouders en (stief)kinderen
Als er sprake is van losse familiebanden door echtscheidingen en kinderen uit meerdere huwelijken, is de verdeling van de erfenis snel een bron tot grote onenigheid. Ruzies tussen de tweede echtgenoot en de kinderen van de overleden ouder, omdat de kinderen niet kunnen wachten om hun portie uit de erfenis op te eisen, zijn geen zeldzaamheid. Zonder testamentaire regeling kunnen de kinderen bij het overlijden van hun ouder meteen toeslaan.
En ook al is er een testament ten faveure van de tweede echtgenoot, vaak blijken stiefkinderen de afwikkeling van de nalatenschap te dwarsbomen en onnodig op te houden. Van een hechte band, waarbij de kinderen hun achtergebleven ouder volledig ontzien, is in stiefgezinnen toch vaak geen sprake. U kunt tegenwerkende kinderen buiten de deur houden door de zogenoemde "strafregeling". Hiermee verkrijgen ze slechts een recht op hun legitieme portie. Dit kan een goede stok achter de deur zijn om de kinderen te laten meewerken. Zeker omdat u de positie van de tweede echtgenoot nog verder kunt versterken door testamentair te regelen dat de kinderen hun legitieme portie pas kunnen opeisen als de tweede echtgenoot komt te overlijden.
Toch zal de hertrouwde ouder zijn eigen kinderen niet helemaal buiten spel willen zetten. De hertrouwde ouder zal niet het risico willen lopen dat diens nalatenschap via de tweede echtgenoot bij de stieffamilie terecht komt en niet - of in beperkte mate - bij de eigen kinderen. U kunt dit allemaal zeker stellen, mits u dit geregeld heeft in een testament.

Testament voor kinderloze samenwoners
Als u samenwoont, zal uw vermogen aan uw bloedverwanten vererven. Als er geen testament aanwezig is, vererft uw nalatenschap dus NIET aan uw samenwonende partner.
Dit betekent bijvoorbeeld dat, als u samen met uw samenwonende partner een huis hebt gekocht, de helft van de gemeenschappelijke woning bij overlijden vererft aan uw familieleden en niet aan uw samenwonende partner. U kunt dit nadeel ondervangen door een samenlevingscontract op te stellen. Hebt u samen met uw samenwonende partner vermogen opgebouwd - dus samen gefinancierd en samen betaald - dan kunt u met een zogenaamd verblijvingsbeding ervoor zorgen, dat het gezamenlijke vermogen bij overlijden aan de samenwonende partner "verblijft". Hierdoor houdt de samenwonende partner het volledige recht op het gezamenlijk opgebouwde vermogen.
Het privévermogen zal niet via een verblijvingsbeding in een samenlevingscontract kunnen vererven aan de samenwonende partner. Om ervoor te zorgen dat uw privévermogen aan de samenwonende partner vererft, is een testament vereiste!

Vermogen nalaten aan goede doelen, instellingen, algemene nut beogende instellingen, kerkelijke en levensbeschouwelijke instellingen
Sinds 2006 geldt er een algehele vrijstelling voor schenkingen, legaten en erfstelling ten gunste van algemeen nut beogende instellingen (anbi's).  Sinds 2008 hebben algemeen nut beogende instellingen (anbi's) voor hun kwalificatie een beschikking nodig. Deze kunnen ze aanvragen bij de Belastingdienst. Dit zal ook nodig zijn voor eventuele giftenaftrek in de Inkomstenbelasting. Sinds 1 januari 2010 gelden er verscherpte eisen voor ANBI's, zodat alle ANBI's opnieuw een nieuwe beschikking moesten aanvragen bij de Belastingdienst.
Let op of uw aangewezen instelling nog steeds aangemerkt wordt als ANBI. Als u vermogen nalaat of schenkt aan een instelling die niet als ANBI is gerangschikt, is de vererving of schenking bij de instelling tegen de hoogste schenk- en erfbelastingtarieven belast.

GESPREK VAN DE DAG: HET TV PROGRAMMA TROS RADAR
Echter........belastingbesparend "tweetraps testament" naar aanleiding van Radar is NIET altijd het meest voordelige testament!
In het programma ging het om de situatie waarin er een standaard langstlevende testament is of helemaal geen testament aanwezig is. De nalatenschap van de echtgenoten bestond uit een woning met een waarde van stel € 600.000. Er waren twee kinderen.
Een veelvoorkomende misvatting is dat er géén erfbelasting verschuldigd is. Bij een langstlevende testament vererft immers de hele erfenis -te weten de helft van de waarde van de woning ad € 300.000- aan de langstlevende echtgenoot en deze echtgenoot heeft recht op de hoge echtgenotenvrijstelling (in 2010 € 600.000).
De kinderen krijgen ter grootte van hun kindsdelen ieder een "papieren" vordering van € 100.000 op hun langstlevende ouder. Met deze vordering kunnen de kinderen tijdens het leven van de langstlevende ouder helemaal niets. De kinderen kunnen hun vordering in beginsel pas bij het overlijden van de langstlevende ouder opeisen.
Over de "papieren" vorderingen van de kinderen moet echter wel degelijk erfbelasting worden betaald, ook al ontvangen zij feitelijk niets. De Erfbelasting bedraagt ruim € 16.000!
Omdat de kinderen feitelijk niets erven, moet de langstlevende echtgenoot de successiebelasting van de kinderen voorschieten. Waar moet dit geld vandaan komen? Het vermogen zit vast in de echtelijke woning en er zijn geen spaartegoeden. Ook is er geen vermogen dat gemakkelijk te gelde gemaakt kon worden.

Volgens deskundigen in de uitzending van Radar: "een tweetraps testament is de oplossing"
In het tv-programma Radar werd gesteld, dat het testament met een zogenaamde "tweetrapsmaking" dit had kunnen voorkomen. Bij dit testament vererft de totale erfenis aan de langstlevende echtgenoot. De kinderen krijgen op dat moment helemaal niets. Ook geen "papieren" vordering. Dankzij de hoge echtgenotenvrijstelling zou, door het tweetrapstestament bij overlijden van de eerste echtgenoot, helemaal géén successiebelasting verschuldigd zijn.
Pas bij het overlijden van de langstlevende ouder waren de kinderen aan de beurt geweest. Zij hadden de woning van hun ouders geërfd. Op dat moment hadden zij erfbelasting moeten betalen. Dat was geen enkel probleem geweest, omdat zij de woning op dat moment hadden kunnen verkopen. Met de opbrengst hadden zij de erfbelasting kunnen betalen.

Let op: het tweetraps testament heeft een keerzijde
Voordeel van het tweetraps testament is de besparing van erfbelasting op het moment dat de eerste echtgenoot is overleden. Door optimaal gebruik van de langstlevende vrijstelling, kunt u in eerste instantie de erfbelasting minimaliseren. Maar let op: bij hoge vermogens, waarbij de langstlevende echtgenoot in ieder geval volledig gebruik maakt van de echtgenotenvrijstelling, heeft de tweetrapsmaking geen enkel fiscaal besparend effect. Bovendien zullen de kinderen bij het overlijden van de langstlevende echtgenoot aanzienlijk meer erfbelasting verschuldigd zijn. Of een tweetrapstestament voor u voordelig is, is afhankelijk van uw persoonlijke situatie en blijft daarom maatwerk!

"Fiscale truc met ouderlijk huis?"
Vruchtgebruik van een woning vanaf 2010 niet altijd voordelig
In de media hebben de nadelige gevolgen van het vruchtgebruik van een woning ook veel aandacht gekregen. Zo zal de overdracht van een woning van ouders aan kinderen geen voordeel voor de erfbelasting meer bieden, mits de woning tijdens het leven van de ouders wordt overgedragen.
Tot en met 2009 was het fiscaal voordelig een onroerende zaak van de ouders alvast op naam van het kind te zetten. De ouders konden tot hun overlijden in de woning blijven wonen, zij kregen het zogenaamde vruchtgebruik van de woning.
De kinderen betaalden alleen schenkbelasting bij overdracht van het huis over de dan geldende bloot eigendomswaarde, namelijk de volledige waarde minus de vruchtgebruikwaarde ten hoeve van de ouders. De kinderen betaalden vervolgens bij overlijden van de ouders alleen nog erfbelasting over het verschil tussen die bloot eigendomswaarde en de vrije waarde op het moment van overdracht door de ouders aan de kinderen.
Per 1 januari 2010 is dit veranderd. Is de waarde van het huis gestegen sinds de overdracht, dan moeten de kinderen nu ook erfbelasting betalen over de stijging van de vrije waarde tussen het moment van overdracht en moment van uw overlijden. Hierdoor zal de overdracht van het vruchtgebruik van een onroerende zaak tijdens het leven van de ouders geen voordeel meer bieden. Deze nieuwe wetgeving kan reden zijn om tijdens uw leven het vruchtgebruik van de woning te beëindigen.
Let op! De nieuwe wetgeving ziet alleen toe op overdrachten van vruchtgebruik tijdens het leven van de ouders. Als het vruchtgebruik wordt gevestigd door een vruchtgebruik testament bij overlijden van de ouders, is de nieuwe wetgeving niet van toepassing! In media werd de indruk gewekt dat "alle vruchtgebruiken" van de eigen woning vanaf 1 januari 2010, zwaarder worden belast. Vruchtgebruiken krachtens testamenten vallen hier dus niet onder!

Bedrijfsopvolgingsvrijstelling bij erven en schenken van actieve onderneming uitgebreid
De nieuwe schenk- en erfbelasting zorgt ervoor dat het erven en schenken van een bedrijf (gedeeltelijk) voorwaardelijk wordt vrijgesteld voor de schenk- en erfbelasting. De eerste € 1.000.000 van de totale bedrijfswaarde is volledig vrijgesteld en het hogere van € 1.000.000 is voor 83% vrijgesteld.
Voorheen kon een schenker die ouder is dan 55 jaar of meer dan 45% arbeidsongeschikt is, beroep doen op de 75% vrijstelling bij schenking van aanmerkelijk belang aandelen. Deze eisen zijn sinds 2010 vervallen. Iedere aanmerkelijk belanghouder kan haar aandelen in een actieve BV vanaf 2010 schenken met beroep op de faciliteiten.

Regeling alleen bedoeld voor "actieve" ondernemingen
De bedrijfsopvolgingsregeling voor de schenk- en erfbelasting ziet alleen op verkrijgingen van aandelen in "actieve" ondernemingen. Dit betekent dat ondernemingen - waarvan de feitelijke werkzaamheden bestaan uit het middellijk of onmiddellijk beleggen van vermogen - géén vrijstelling zal worden verleend. Verkrijgingen van aandelen in bijvoorbeeld beleggings-bv's worden dus volledig belast met erfbelasting.

Alleen bedoeld voor bedrijfsgebonden vermogen
Voor de vaststelling van de waarde van de vererfde onderneming of aandelen in een BV wordt bovendien geen rekening gehouden met het ondernemingsvermogen dat niet dienstbaar is aan de uitoefening van de onderneming. Hierbij kan men denken aan overtollige liquiditeiten en andere vrije beleggings-vermogensbestanddelen.

Versoepeling inkomstenbelasting bij schenking van aandelen in een actieve onderneming
Wie aanmerkelijk belangaandelen erft in een actieve bv, kan beroep doen op de doorschuiffaciliteit voor de inkomstenbelasting. Hierdoor hoeft bij vererving geen 25% Inkomstenbelasting betaald te worden over de waarde van de aandelen minus de verkrijgingsprijs van de aandelen. Deze regeling geldt vanaf 1 januari 2010 ook voor schenkingen van aanmerkelijk belangaandelen. In tegenstelling tot de periode vóór 1 januari 2010, kan vanaf 1 januari óók bij schenking beroep worden gedaan op de doorschuiffaciliteit voor de inkomstenbelasting. Hierdoor hoeft bij schenking -onder voorwaarde dat de begiftigde minimaal 36 maanden voorafgaande aan de schenking werkzaam is in de BV- geen 25% Inkomstenbelasting betaald te worden.
Let op! Voor de doorschuiffaciliteit voor de Inkomstenbelasting geldt sinds 1 januari 2010 de eis dat de faciliteit alleen van toepassing is, als het gaat om een actieve onderneming en bedrijfsgebonden vermogen. Dit is een verzwarende voorwaarde voor bv's die geen actieve onderneming drijven. Zo zal over de vererving van aandelen in een beleggings-bv aan kinderen al gauw 40% belasting verschuldigd zijn.

Testament en optimaal gebruik maken van de bedrijfsopvolgingsvrijstelling en de echtgenotenvrijstelling
Het is afhankelijk van uw testament of en in hoeverre u optimaal gebruik maakt van de bovengenoemde bedrijfsopvolgingsvrijstelling, maar ook of u optimaal gebruik maakt van de echtgenotenvrijstelling. De echtgenotenvrijstelling bedraagt sinds 1 januari 2010 maximaal € 600.000. Zorgt uw testament ervoor dat u optimaal gebruik maakt van deze vrijstellingen?

Contact
Heeft u vragen over deze testamentspecial of wilt u weten wat in uw situatie de beste testamentvorm is, neemt u dan contact op met uw accountmanager of onze estate planningspecialist Mr. Annelies Posthumus (posthumus@blomer.com).

home


Disclaimer
Hoewel de informatie op onze website met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, aanvaarden wij geen enkele aansprakelijkheid voor de eventuele gevolgen van onjuistheden of onvolledigheid van de vermelde informatie.