Estate Planning

Als u niets testamentair regelt, bepaalt de wet hoe uw vermogen vererft aan uw erfgenamen. Het wettelijke erfrecht bepaalt dat uw nalatenschap geheel aan de langstlevende echtgenoot vererft. De kinderen krijgen in beginsel niets, omdat zij ter grootte van hun erfdelen een geldvordering krijgen op hun ouder die zij in principe pas kunnen opeisen als de langstlevende ouder komt te overlijden.

Het wettelijke erfrecht zorgt zodoende voor een -in hoofdlijnen - goede verzorging van de langstlevende echtgenoot. Toch is het opstellen van een testament dat actueel is, voor een optimale en financiële bescherming van de langstlevende partner echter aan te bevelen.
Het wettelijke erfrecht, maar ook verouderde testamenten blijken voor de Erfbelasting niet gunstig uit te pakken waardoor uw erfgenamen en de langstlevende echtgenoot onnodig veel erfbelasting moeten betalen.
Een testament voor samenwoners al dan niet met eigen kinderen en gezinnen met kinderen uit meerdere huwelijkse is vaak sterk aan te raden. Het wettelijke erfrecht zorgt vaak niet tot de gewenste vererving van de nalatenschap voor dergelijke gezinnen.
Het wettelijke erfrecht kent geen bepalingen waarbij u de voogdij voor minderjarige kinderen kunt regelen. Een testament is eveneens noodzakelijk als u speciale regeling wilt treffen voor de bewindvoering over uw nagelaten vermogen, voor het aanwijzen van een executeur die uw nalatenschap mag afwikkelen of bijvoorbeeld een uitsluitingsclausule om ervoor te zorgen dat uw erfenis niet in een echtscheidingsboedel terecht komt.

Uw bedrijf zal tot uw erfenis behoren en uw nabestaanden zijn erfbelasting verschuldigd over de waarde van uw bedrijf. Bovendien is in sommige gevallen ook nog eens 25% inkomstenbelasting verschuldigd over een gedeelte van de waarde van de aandelen in een BV. De effectieve belastingdruk kan in dergelijke gevallen oplopen tot 40%.

De erfbelasting kan hoog oplopen naarmate het bedrijf een grotere waarde vertegenwoordigt. Wordt de onderneming door (één van) uw erfgenamen voortgezet, dan kan beroep gedaan worden op een speciale bedrijfsopvolgingsregeling voor de erfbelasting.

Speciale bedrijfsopvolgingsregeling voor de erf- en schenkbelasting
De speciale bedrijfsopvolgingsregeling in de wet schenk- en erfbelasting zorgt ervoor dat het erven van een bedrijf (gedeeltelijk) voorwaardelijk wordt vrijgesteld voor de erfbelasting en bij schenken van een bedrijf voor de schenkbelasting. De eerste € 1.006.000 van de totale bedrijfswaarde is volledig vrijgesteld en het hogere van € 1.006.000 is voor 83% vrijgesteld.  Let op! De regeling is alleen bedoeld voor "actieve" ondernemingen. Dit betekent dat ondernemingen - waarvan de feitelijke werkzaamheden bestaan in het middellijk of onmiddellijk beleggen van vermogen - géén vrijstelling zal worden verleend. Verkrijging van aandelen in beleggings BV's worden dus volledig belast met erfbelasting.
Voor de waardering van de waarde van de vererfde onderneming of aandelen in een BV wordt ook geen rekening gehouden met het ondernemingsvermogen dat niet dienstbaar is aan de uitoefening van de onderneming. Hierbij kan men denken aan overtollige liquiditeiten en andere vrije beleggings-vermogensbestanddelen. Voor deze vermogensbestanddelen wordt ook geen vrijstelling gegeven.

BV 's met belegd vermogen krijgen bij vererving te maken met een direct afrekening voor de inkomstenbelasting
Bij vererving van aanmerkelijk aandelen in een BV kan beroep worden gedaan op de doorschuiffaciliteit voor de inkomstenbelasting. Van aanmerkelijk belang aandelen is sprake als u een belang van 5% of meer heeft in een BV. De doorschuiffaciliteit houdt in dat erfgenamen bij het vererven van uw aandelen in de BV niet direct 25% inkomstenbelasting hoeven af afrekenen.
Tot 1 januari 2010 kon voor elke vererving van aanmerkelijk belang aandelen beroep worden gedaan op deze doorschuiffaciliteit. Per 1 januari 2010 wordt -net zoals bij de bedrijfsopvolgingsregeling voor de schenk- erfbelasting - onderscheid gemaakt in aandelen van een actieve onderneming en aandelen van een niet-materiële onderneming, zoals een beleggings-BV. Wie aandelen erft in een "pure" beleggings-BV moet dus meteen 25% inkomstenbelasting afrekenen met de belastingdienst. Een actieve BV met niet bedrijfsgebonden gedeelte van de onderneming komt niet geheel in aanmerking voor de doorschuiffaciliteit voor de inkomstenbelasting. Over het niet bedrijfsgebonden gedeelte van het bedrijfsvermogen is direct 25% inkomstenbelasting verschuldigd. Het is belangrijk om met deze aanzienlijke fiscale lasten rekening te houden.

Een vrijstelling houdt in dat een deel van de verkrijging niet met schenkingsrecht wordt belast.

De tarieven voor de Schenk- en Erfbelasting zijn hetzelfde.

Deel van de belaste  verkrijging	Tariefgroep 1*		Tariefgroep 2**
	Kinderen	Kleinkinderen
€ 0 - € 115.708	10%	18%	30%
€ 115.708 en hoger	20%	36%	40%

*ouders aan kinderen én kleinkinderen met tariefopslag van 80%
** vererving aan overige verkrijgers

U kunt optimaal van de vrijstellingen gebruik maken door in uw testamenten de genoemde bedragen te laten vererven aan uw nabestaanden. U kunt overwegen om bijvoorbeeld uw kleinkinderen het vrijgestelde bedrag van € 19.114 na te laten. In uw testamenten kunt u regelingen treffen waardoor u optimaal gebruik maakt van de partnervrijstelling van € 603.600.  
 

Vrijstellingen schenkbelasting	€
Ouders aan kinderen (per jaar)	5.030
Een eenmalig verhoogde vrijstelling kinderen tussen de 18-35 jaar	24.144
Overigen (per jaar)	2.012

U kunt tot de genoemde vrijgestelde bedragen vrij van schenkbelasting schenken.

Extra verhoogde schenkingsvrijstelling van € 50.300 voor eigen woning kinderen verruimd
Sinds 1 januari 2010 bestaat de mogelijkheid om het éénmalig vrijgestelde bedrag van € 24.144 aan kinderen 18-35 jaar extra te verhogen tot € 50.300, wanneer de schenking wordt besteed ter verwerving van een eigen woning, de aflossing van een eigen woning schuld of verbouwing van de eigen woning van het kind. Als voor 2010 al eerder gebruik is gemaakt van de verhoogde vrijstelling voor kinderen, geldt een eenmalige vrijstelling van € 26.156. Voorwaarde is dat de schenking bij notariële akte moeten worden geregeld.
  

Vrijstellingen erfbelasting	€
Partners maximaal	603.600
Kinderen en kleinkinderen	19.114
Ouders van kinderen	45.270
Overige verkrijgers	2.012
Gehandicapten en zieke kinderen	57.342

 

Wetswijzigingen kunnen tot gevolg hebben dat uw bestaande testamenten niet meer de door u gewenste gevolgen hebben. Voor de erfbelasting pakt een gedateerd testament vaak onnodig kostbaar uit.

Sinds 1 januari 2003 is nieuwe erfrecht van toepassing. Het nieuwe erfrecht biedt ruimere mogelijkheden om bijvoorbeeld de positie van de langstlevende echtgenoot te beschermen. Zo kunt u kunt in uw testament regelen dat de kinderen hun legitieme portie niet tijdens het leven van de langstlevende partner mogen opeisen.
Er gelden ruimere regelingen voor het executeurschap, waardoor u kunt regelen dat de langstlevende echtgenoot vrij kan bepalen hoe uw nalatenschap moet worden verdeeld. Deze versoepelingen waren onder het oude erfrecht nog niet aan de orde. Het kan om -onder andere- deze redenen aan te bevelen zijn om testamenten van vóór 2003 nog eens te heroverwegen. Hetzelfde geldt voor de situatie dat er helemaal geen testament is. In dat geval bepaalt de wet hoe de vererving loopt. Het wettelijke erfrecht regelt veel, maar niet alles. Zeker voor de erfbelasting is het wettelijke erfrecht niet optimaal. Sinds 1 januari 2010 is de nieuwe erf- en schenkbelasting van toepassing. Zo gelden er andere tarieven en andere vrijstellingen. Het is belangrijk inzicht te hebben hoe deze nieuwe wetgeving fiscaal voor u uitpakt.
Wij raden aan om minstens één keer in de vijf jaar het testament opnieuw onder de loep te laten nemen.

Uw erfgenamen moeten over de erfenis erfbelasting betalen. Hiervoor geldt een tarief dat voor kinderen dat begint bij 10 % tot een verkrijging van € 115.708 en vanaf € 115.708 20 % bedraagt. Door uw vermogen door schenkingen over te dragen kunt u progressie voordeel realiseren.

Schenkingen vallen onder de schenkbelasting en worden tegen dezelfde tarieven van de erfbelasting belast. Door uw vermogen in meerdere porties over te dragen aan uw kinderen kunt u een progressie voordeel realiseren door uw schenkingen binnen de eerste 10% schijf te houden (tot € 115.708). Bovendien kunt u optimaal gebruik maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen en de éénmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen de 18 en 35 jaar. Hierdoor kunt u een progressievoordeel realiseren ten opzichte van de toekomstige te betalen erfbelasting.

Schenken kan op meerdere manieren
Schenken kan door middel van het feitelijk overmaken van geld en/ of het feitelijk overdragen van roerende en/ of onroerende zaken.

Schenken zonder dat uw vermogen feitelijk overgedragen moet worden
Dit kan in de vorm van een "schenking op papier". Een "schenking op papier" gaat in de vorm van een schuldigerkenning van een geldsom aan de kinderen, die eerst opeisbaar is bij overlijden. Bij overlijden komt de "schuld op papier" in mindering op het saldo van uw toekomstige nalatenschap.
Er is een aantal voorwaarden waaraan u zich moet houden bij het "schenken op papier":

• De schuldigerkenning moet vast liggen in een notariële akte. Schuldigerkenningen bij onderhandse akte zijn niet rechtsgeldig en kunnen daardoor niet in mindering worden gebracht op de nalatenschap.
• U dient over de schuld aan uw kinderen daadwerkelijk jaarlijks 6% rente te betalen.

 
Schenking van aanmerkelijk belang aandelen
Net zoals het mogelijk is om bij vererving beroep te doen op bedrijfsopvolgingsregeling, waardoor de waarde van de vererfde aanmerkelijk belang aandelen voor een groot gedeelte vrijgesteld blijft van erfbelasting, is een schenking van aanmerkelijk belang aandelen in een actieve onderneming grotendeels voor de schenkbelasting onder voorwaarden onbelast. Voor de regeling verwijzen wij naar de bovenstaande vraag "wat zijn de financiële gevolgen voor uw bedrijf wanneer u komt te overlijden".
Sinds 1 januari 2010 kunt u aandelen in een actieve onderneming met toepassing van de doorschuiffaciliteit schenken, waardoor de 25% inkomstenbelastingclaim kan worden doorgeschoven.
Let op! Net zoals bij vererving van aanmerkelijk belang aandelen geldt de voorwaarde dat het doorschuiven van de Inkomstenbelasting alleen geldt voorzover het gaat om een actieve onderneming. Bovendien geldt dat regeling uitsluitend voor de aandeelhouder (en niet zijn holding) die de aandelen zelf schenkt en voor degene die de aandelen geschonken krijgt al 3 jaar werknemer van de vennootschap is.

Voorkom dat uw schenkingen in een echtscheidingsboedel vallen
Als u een schenking doet aan uw kinderen en zij zijn in algehele gemeenschap van goederen getrouwd of in de huwelijksakte is een verrekenbeding opgenomen, zal het geschonkene in deze gemeenschap terecht komen. Een situatie die vervelend kan uitpakken bij echtscheiding. Door een uitsluitingsclausule bij de schenking op te nemen, bereikt u dat het geschonkene buiten de echtscheidingsboedel van de kinderen (of buiten verrekenbedingen) blijft.

Vermogen nalaten of schenken aan goede doel instellingen
Giften aan goede doel instellingen zijn alleen voor schenkbelasting onbelast en als gift aftrekbaar voor de inkomstenbelasting wanneer dit goede doel fiscaal kwalificeert als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) en opgenomen is in het speciale ANBI register (zie www.anbi.nl). Houdt u dus goed in de gaten of uw giften kwalificeren als ANBI giften.